به گزارش زینب زرین فر خبرنگار روابط گستر، اقتصاد ایران برای عبور از تنگنای مزمن وابستگی به نفت، ناگزیر به تقویت صادرات غیرنفتی است؛ مسیری که بدون مدیریت حرفهای ریسک، عملاً پرهزینه و شکننده خواهد بود. صادرکنندگان ایرانی در سالهای اخیر نهتنها با ریسکهای متعارف تجاری، بلکه با مجموعهای از ریسکهای سیاسی، اعتباری، ارزی و لجستیکی مواجه بودهاند که بخش مهمی از آنها خارج از کنترل بنگاههاست.
در چنین فضایی، صنعت بیمه بهویژه شرکتهایی که نگاه توسعهمحور دارند، به یکی از ارکان اصلی زنجیره صادرات تبدیل شدهاند. بیمه دی با بازتعریف نقش خود از یک بیمهگر سنتی به یک شریک راهبردی تجارت خارجی، کوشیده است این خلأ ساختاری را پر کند و به صادرکنندگان امکان دهد در شرایط تحریم، با اطمینان بیشتری در بازارهای جهانی حضور یابند.
بیمه دی و بازتعریف مفهوم پوشش ریسک صادرات
امروز بیمه دیگر یک نهاد صرفاً جبرانکننده خسارت نیست، بلکه به ستون خاموش توسعه در حوزههای فرهنگی، اجتماعی، محیطزیست، انرژی، اقتصاد دیجیتال و مدیریت بحران تبدیل شده است. از گسترش بیمههای زندگی و بازنشستگی برای تقویت پسانداز ملی و امنیت اجتماعی، تا بیمههای مسئولیت، اقلیمی و سایبری برای صیانت از تولید، مقابله با تغییرات آبوهوایی و حفاظت از کسبوکارهای نو، نقش بیمه در کاهش ریسکهای سیستماتیک و افزایش تابآوری کشور غیرقابل انکار است. هرچه این ستون مستحکمتر باشد، اقتصاد باثباتتر، سرمایهگذاری امنتر و آینده کشور قابل پیشبینیتر خواهد بود.
در همین چارچوب، تحول دیجیتال و یکپارچگی هوشمند دادهها به محور حکمرانی نوین صنعت بیمه بدل شده است. توسعه سامانههای ملی، بهرهگیری از هوش مصنوعی، نظارت دیجیتال بر صورتهای مالی و مقابله ساختاری با تقلب، بیمه را از سطح پرداخت خسارت به سطح «مدیریت فعال ریسک» ارتقا داده است. این رویکرد، با افزایش شفافیت، ارتقای کیفیت خدمات و تقویت اعتماد عمومی، نشان میدهد بیمه نهتنها یک صنعت اقتصادی، بلکه یک زیرساخت ملی برای حکمرانی هوشمند و توسعه پایدار محسوب میشود.
مدیرعامل بیمه دی نیز در گفتوگویی که اخیرا بازتاب گستردهای در فضای اقتصادی کشور داشت، صراحتاً تأکید کرد که «بیمه، ابزار راهبردی کاهش ریسک و جهش صادرات در شرایط تحریم است». این گزاره در واقع خلاصهای از تحولی است که در نگاه به صنعت بیمه در حال وقوع است. بیمه دی در سال 1404 تلاش کرده است با تمرکز بر بیمههای تخصصی صادراتی، از بیمه باربری پیشرفته گرفته تا پوشش ریسکهای سیاسی و اعتباری، نقش فعالتری در زنجیره ارزش تجارت خارجی ایفا کند.
در شرایطی که عدم پرداخت مطالبات از سوی خریداران خارجی، تغییرات ناگهانی مقررات، مسدود شدن مسیرهای مالی و حتی ریسکهای ژئوپلیتیکی میتواند سود یک قرارداد صادراتی را به زیان تبدیل کند، بیمه دی با ارائه بیمهنامههای متناسب با واقعیتهای بازار ایران، بهعنوان سپری حفاظتی برای صادرکنندگان عمل کرده است. این رویکرد، بهویژه برای بنگاههای کوچک و متوسط که توان جذب شوکهای بزرگ مالی را ندارند، اهمیتی دوچندان دارد و میتواند آنها را به بازیگران پایدار بازارهای منطقهای تبدیل کند.
فاصلهها و همپوشانیها در مقایسه با بیمههای جهانی
در اقتصاد جهانی، بیمههای اعتبار صادراتی و بیمههای تجاری بینالمللی یکی از پایههای اصلی توسعه تجارت محسوب میشوند. شرکتهای بزرگ بیمهای در جهان، با اتکا به شبکههای بینالمللی و پشتوانههای مالی گسترده، ریسکهای متنوعی را پوشش میدهند و عملاً امکان فروش نسیه، ورود به بازارهای پرریسک و توسعه مقاصد صادراتی را برای بنگاهها فراهم میکنند.
در مقایسه با این ساختارها، بیمه دی در محیطی کاملاً متفاوت فعالیت میکند؛ محیطی که تحریمها دسترسی به شبکههای بیمهای جهانی را محدود کرده و ریسکهای سیاسی وزن بیشتری پیدا کردهاند. با این حال، نقطه قوت بیمه دی در بومیسازی ابزارهای بیمهای و تطبیق آنها با شرایط خاص اقتصاد ایران است. این شرکت با طراحی پوششهایی که خلأ عدم دسترسی به بیمههای بینالمللی را تا حد امکان جبران میکند، نشان داده است که حتی در شرایط محدودیت، میتوان کارکردی نزدیک به استانداردهای جهانی ایجاد کرد.
از منظر کارکرد اقتصادی، همان نقشی که بیمههای جهانی در کاهش هزینه مبادله و افزایش اعتماد در تجارت ایفا میکنند، در مقیاس ملی توسط بیمه دی دنبال میشود؛ نقشی که اگرچه از نظر دامنه جغرافیایی محدودتر است، اما از نظر اثرگذاری بر اقتصاد داخلی، اهمیت بالایی دارد.
نقش بیمه دی در اثرگذاری اقتصادی صادرات غیرنفتی
نقش بیمه دی در توسعه صادرات غیرنفتی تنها به صدور بیمهنامه محدود نمیشود، بلکه در سطح کلانتر، به افزایش اعتماد در فضای کسبوکار و کاهش نااطمینانیهای اقتصادی منجر شده است. هنگامی که صادرکننده اطمینان دارد ریسکهای اصلی فعالیتش مدیریت شده، تمایل بیشتری به سرمایهگذاری، افزایش تولید و ورود به بازارهای جدید پیدا میکند. این چرخه، در نهایت به رشد صادرات، افزایش ارزآوری و تقویت تابآوری اقتصاد منجر میشود.
با این حال، مسیر پیشرو بدون چالش نیست. تنوع محدود مقاصد صادراتی، پیچیدگیهای حقوقی تجارت بینالملل و نیاز به توسعه ابزارهای نوین بیمهای، از جمله مسائلی است که بیمه دی و کل صنعت بیمه با آن مواجهاند. عبور از این چالشها مستلزم هماهنگی بیشتر میان نهادهای سیاستگذار، بیمه مرکزی و شرکتهای بیمهای است تا بیمه بتواند جایگاه واقعی خود را در استراتژی توسعه صادرات کشور پیدا کند.
تجربه بیمه دی در سال 1404 نشان میدهد که صنعت بیمه میتواند فراتر از یک نهاد جبران خسارت، به یک بازیگر فعال در توسعه اقتصادی تبدیل شود. اگر این مسیر با نوآوری، انضباط مالی و نگاه بلندمدت ادامه یابد، بیمه دی میتواند نهتنها در داخل کشور، بلکه در تعاملات منطقهای نیز به الگویی برای بیمهگری در شرایط پرریسک بدل شود؛ الگویی که در نهایت، به تقویت صادرات غیرنفتی و کاهش آسیبپذیری اقتصاد ایران کمک خواهد کرد.
.gif)
0 دیدگاه